1.888.914
bản ghi công khai về liệt sĩ đã gom về
một chỗ, từ 6 hệ thống vốn không nói chuyện với nhau; 7 trên 10 bản ghi có kèm tên nghĩa trang
(số chốt 18/7/2026 — kho vẫn đang được bổ sung).
Chuyện gì đang xảy ra: có những liệt sĩ thật ra đã về rồi — đang nằm dưới một tấm bia có tên — nhưng con chữ trên bia khắc lệch một nét so với giấy tờ gia đình giữ, quê ghi theo tỉnh cũ nay không còn trên bản đồ, đơn vị chỉ là mật danh. Không ai sai cả; chỉ là dữ liệu lệch nhau một chút. Nhưng gõ cái tên gia đình nhớ vào các trang tra cứu hiện có thì hoặc không thấy gì, hoặc chìm giữa hàng trăm nghìn dòng. Ngành từng đếm: khoảng 53.000 mộ cần khắc lại bia, gần 136.000 mộ cần rà soát, bổ sung thông tin (Cục Người có công công bố khi số hóa cổng tra cứu, ~2018 — là số mộ, và là mức trần: phần lớn nhóm 136.000 là thiếu thông tin chứ không sai).
Công cụ này làm gì: gom gần 1,9 triệu bản ghi công khai về liệt sĩ — từ các cổng nhà nước và các dự án cộng đồng vốn không nối với nhau — về một chỗ, rồi cho máy đối chiếu theo kiểu chấp nhận sai lệch nhỏ: máy biết Thanh có thể là Thân, biết Hà Sơn Bình nay là Hòa Bình, giải được nhiều mật danh đơn vị. Máy trả về một danh sách ngắn, kèm căn cứ từng dòng. Máy không kết luận thay ai: máy chỉ xếp hạng gợi ý để con người xác minh bằng trích lục, hồ sơ gốc.
Đưa máy gì — nhận lại gì: mỗi ca chỉ cần 5 mục về liệt sĩ (họ tên · quê · năm sinh · năm hy sinh · đơn vị — theo trí nhớ gia đình, kể cả khi nghi là sai). Không cần bất kỳ thông tin nào về người còn sống. Máy trả về 10–50 gợi ý xếp hạng, mỗi dòng kèm căn cứ vì sao máy nghĩ là cùng một người, kèm tên nghĩa trang nếu nguồn có, và đường dẫn về bản ghi gốc để kiểm chứng. Kết quả in được thành phiếu, xuất được thành bảng.
Trên một tấm bia ở nghĩa trang liệt sĩ thành phố Vinh có khắc dòng chữ TRUNG VĂN THÀNH. Gia đình thì đi tìm liệt sĩ Trương Văn Thành, quê Lương Ngoại, Bá Thước, Thanh Hóa, hy sinh năm 1967.
Lệch đúng một chữ. Và vì lệch một chữ ấy, phải 55 năm sau ngày ông hy sinh, gia đình mới biết ngôi mộ này là của người thân mình (bài đã đăng công khai trên nguoiduado.vn năm 2022, nguyên văn: "Đã 55 năm rồi gia đình mới biết mộ thân nhân"). Ca này được giải không phải bằng máy, mà bằng tay — bởi một người tìm mộ giàu kinh nghiệm, đối chiếu từng manh mối qua nhiều nguồn.
Hơn một nghìn ca như thế đã được giải thủ công và công bố công khai. Đủ để biết đây không phải chuyện cá biệt. Câu hỏi khiến chúng tôi bắt tay làm công cụ này là: còn bao nhiêu ca đang nằm chờ, trong hơn chín trăm nghìn phần mộ đã quy tập trên cả nước — mà chưa có ai kịp giải bằng tay?
Các trang tra cứu hiện có làm đúng việc của chúng: tìm theo tên gõ vào. Nhưng dữ liệu thật về liệt sĩ lệch nhau theo bốn kiểu rất con người:
| Kiểu lệch | Ví dụ thật |
|---|---|
| Tên khắc lệch / viết tắtlỗi khắc bia, lỗi nhập liệu, giọng vùng | Trương Văn Thành ↔ TRUNG VĂN THÀNH · Thanh ↔ Thân · liệt sĩ Đào Lưu Ương nằm dưới bia khắc "ĐÀO. L. ƯƠNG" — ba chỗ lệch chồng lên một tấm bia |
| Quê theo địa danh cũtỉnh, huyện, xã sáp nhập — đổi tên qua nhiều thời kỳ | Giấy tờ ghi "Hà Sơn Bình", "Hà Nam Ninh" — những tỉnh nay không còn trên bản đồ |
| Đơn vị là mật danhthời chiến, phiên hiệu thật được che đi | Giấy báo tử ghi "KB", "đoàn 559", hay chỉ một số hòm thư |
| Bia, hồ sơ thiếu dònggiấy gốc không còn nguyên vẹn | Bia chỉ có tên, không quê, không năm — hoặc ngược lại |
Gõ cái tên gia đình nhớ vào các cổng tra cứu, kết quả thường rơi vào một trong hai cực: không có kết quả nào (vì con chữ trên bia lệch một nét), hoặc hàng trăm nghìn dòng (vì tên quá phổ biến). Chúng tôi đã thử, và xin kể lại đúng như thế.
Đến nay, các ca kiểu này được giải bằng tay, từng ca một — có ca mất hàng năm. Cái còn thiếu không phải là tấm lòng hay kinh nghiệm; cái còn thiếu là công cụ làm việc đó ở quy mô lớn.
Dữ liệu về liệt sĩ đang nằm rải rác ở nhiều hệ thống — mỗi nơi giữ một mảnh, và các mảnh không nối với nhau. Việc đầu tiên là gom các nguồn công khai về một chỗ (số chốt ngày 18/7/2026 — 1.888.914 bản ghi; kho vẫn đang được bổ sung):
| Nguồn công khai | Bản ghi (~) | Mảnh thông tin giữ |
|---|---|---|
| lietsi.com — dự án cộng đồng chụp và số hóa bia mộ | 703.000 | bia mộ theo nghĩa trang, phần lớn kèm vị trí |
| thongtinlietsi.gov.vn — cổng tra cứu nhà nước | 488.000 | hồ sơ mộ, nghĩa trang |
| nguoiduado.vn — cộng đồng tìm mộ (thầy Nguyễn Sỹ Hồ) | 407.000 | bia mộ, hồ sơ, và hơn 1.000 ca đã giải kèm lời giải |
| chinhsachquandoi.gov.vn — Cục Chính sách QĐ | 174.000 | hồ sơ hy sinh: đơn vị, ngày, nơi an táng ban đầu |
| Nhắn tìm đồng đội (nhantimdongdoi.org — Trung tâm MARIN) | 34.000 | lời nhắn các gia đình đang tìm |
| Nguồn khác: anhhunglietsi, quân tình nguyện Việt–Lào, quyết định "Tổ quốc ghi công"… | 81.000 | hồ sơ bổ sung, số bằng, đơn vị |
Ba nguyên tắc giữ xuyên suốt:
Gom về một chỗ rồi, máy làm thêm một việc: nhận ra các bản ghi cùng nói về một người. Cùng một liệt sĩ có thể xuất hiện ở ba, bốn nguồn — mỗi nguồn một mảnh: nơi này có ảnh bia, nơi kia có đơn vị, nơi khác có nơi an táng ban đầu. Máy đã tự phát hiện hơn 120 nghìn nhóm bản-ghi-cùng-một-người, trong đó 74 nghìn nhóm nối được các nguồn khác nhau lại (chưa phải đã kiểm chứng từng nhóm — độ sạch được đo trên mẫu, xem Phụ lục A). Ghép mảnh kiểu này, bức tranh về mỗi liệt sĩ đầy lên — và cơ hội gặp nhau giữa hồ sơ gia đình với tấm bia tăng theo.
Quay lại ca mở đầu. Gõ vào công cụ đúng những gì gia đình nhớ — Trương Văn Thành, Lương Ngoại, Bá Thước, hy sinh 1967 — máy làm gì?
Đứng sau bốn việc đó là ba công nghệ — xin gọi đúng tên rồi dịch ra lời thường:
Các công nghệ này thế giới đã dùng rộng rãi; chúng tôi ứng dụng chúng vào đúng một việc: tìm liệt sĩ. Máy làm phần mò trong gần hai triệu bản ghi; con người làm phần chốt.
Ca Trương Văn Thành còn dạy thêm một bài đáng kể lại: trong danh sách máy trả, dòng đầu tiên là một liệt sĩ khác — trùng tên "Trương Văn Thành" khớp tuyệt đối. Nếu chỉ tra theo tên, ta sẽ dừng ở đó — và sai. Người của gia đình nằm ở dòng thứ hai, dưới cái tên khắc lệch "TRUNG Văn Thành", nhưng quê khớp từng chữ. Vì thế máy không bao giờ chọn hộ: máy xếp hạng và trưng bằng chứng từng dòng, để người xem tự cân.
| Họ tên | Quê quán (xã, huyện, tỉnh) | Năm sinh | Năm hy sinh | Đơn vị (kể cả mật danh) |
|---|---|---|---|---|
| Ghi theo giấy tờ / trí nhớ gia đình ban đầu, kể cả khi nghi là sai — đó chính là bài toán thật. Mục nào không có thì để trống. Không ghi tên, địa chỉ, số điện thoại người thân — máy không nhận và không cần. | ||||
Kèm theo đó:
Máy tự khai làn A và làn C — nghĩa là công cụ tự chỉ ra chỗ nó thừa và chỗ nó thua, không gộp mọi thứ vào một cột "thành tích".
Con số tự khen thì dễ; nên xin kể cách chấm trước, con số sau.
Cộng đồng tìm mộ đã giải và công bố 1.248 cặp "hồ sơ ↔ bia mộ" — các ca người thật giải bằng tay, đáp án được xác nhận. Lọc đúng dạng bài "cầm giấy tờ đi tìm mộ" với kết luận chắc chắn, còn 635 ca. Trong đó, 189 ca có đáp án đủ rõ để máy đối chiếu an toàn — chúng tôi chỉ chấm điểm trên 189 ca này, thà chấm ít mà chắc. Cách thi: che đáp án đi, đưa máy đúng phía giấy tờ như một gia đình sẽ nhập, xem bia mộ đáp án đứng thứ mấy trong danh sách máy trả.
Tính khắt khe nhất có thể — coi mọi ca chưa chấm được là thất bại — máy vẫn tìm đúng mộ vào trang đầu cho ít nhất 1 trên 5 của toàn bộ 635 ca. Chúng tôi luôn khai kèm mẫu số như vậy, để không ai phải nghe một lời tô hồng nào.
Con số mục trên là thi trên ca đã có đáp án. Còn đây là chạy thật: 26.798 lời nhắn "đang tìm liệt sĩ…" mà các gia đình để lại công khai nhiều năm qua (chuyên mục Nhắn tìm đồng đội — nhantimdongdoi.org, Trung tâm MARIN), máy đem so toàn bộ với kho gần 1,9 triệu bản ghi.
Bao nhiêu phần trong số ứng viên đó qua xác minh là đúng người — con số ấy chưa ai đo, và đo được nó chính là mục tiêu của đợt thử nghiệm chúng tôi đề nghị. Chúng tôi không hứa tỷ lệ trước; chúng tôi đề nghị cùng đo.
Ở việc này, một lời khẳng định sai còn tàn nhẫn hơn im lặng. Nên ranh giới được đặt trước, và đặt bằng thiết kế chứ không bằng lời hứa:
Và một ranh giới về chỗ đứng: có hai cách một liệt sĩ lạc gia đình mình. Mộ chưa có tên — với những ngôi mộ ấy, giám định ADN là con đường không thể thay thế, và cả một chiến dịch đang dồn nguồn lực cho con đường đó. Còn mộ có tên nhưng con chữ lệch — liệt sĩ thật ra đã về rồi mà gia đình đi ngang không nhận ra — thì mộ đã có tên nên không thuộc diện lập hồ sơ xác minh, hiện chỉ có thủ tục đính chính thủ công từng ca. Phần chúng tôi xin góp nằm trọn ở khối thứ hai này — không thay khâu nào của ai, chỉ gánh phần mò tìm để người có thẩm quyền xác minh nhanh hơn.
Mở công cụ, gõ 5 mục về liệt sĩ theo trí nhớ gia đình — hoặc bốc bất kỳ trong hơn 1.000 ca đã có lời giải công khai — xem máy tự tìm. Kết quả in được thành phiếu ngay trên máy mình. Hoàn toàn miễn phí, và không cần gửi thông tin cho ai — mọi thứ chạy ngay trong trình duyệt của bạn. Kết quả là gợi ý để đề nghị cơ quan chức năng xác minh; nếu tra không thấy — hoặc thấy một dòng rất khớp — xin đọc thêm phần hỏi-đáp ở Phụ lục B.
Công cụ được xây trong đợt hưởng ứng chiến dịch tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ — phi lợi nhuận, chạy hoàn toàn trên dữ liệu công khai, không nhận tiền của gia đình liệt sĩ dưới bất kỳ hình thức nào.
Điều đáng nói hơn cả là công cụ này đứng trên vai nhiều người:
Mọi kết quả máy trả đều dẫn ngược về trang nguồn — người tra cứu kiểm chứng được, và các trang gốc nhận được sự ghi công xứng đáng.
Nguyên tắc: mỗi con số công bố kèm đúng định nghĩa và cả điều nó không nói. Số chốt ngày 18/7/2026; kho dữ liệu vẫn đang được bổ sung, số sẽ được đo lại sau mỗi đợt cập nhật lớn.
| Con số | Định nghĩa | Số này KHÔNG nói |
|---|---|---|
| 1.888.914 bản ghi / 6 hệ nguồn | Tổng bản ghi công khai đã gom, tính đến 18/7/2026 | ≠ 1,9 triệu liệt sĩ — một người có thể nằm ở nhiều nguồn; chính việc gom trùng là giá trị |
| 69,3% có vị trí | Tỷ lệ bản ghi có ít nhất một trường nghĩa trang / khu / hàng / số mộ | ≠ biết chính xác ô mộ — nhiều bản chỉ có tên nghĩa trang; ô chính xác cần sổ mộ chí |
| 120.858 nhóm cùng-một-người (74.428 chéo nguồn) | Nhóm bản ghi máy tin là cùng một liệt sĩ, sau khi so 268 triệu cặp | ≠ đã kiểm chứng từng nhóm — độ sạch đo trên mẫu (dòng dưới) |
| Độ sạch gom trùng | 43 ca gộp-nhầm phát hiện trong đợt kiểm nội bộ 7/2026 → sau khi sửa, 39/43 tách đúng; 4 ca còn lại là hai người trùng gần hết thông tin — văn bản không phân biệt nổi | Máy được thiết kế thà bỏ sót (đưa vào danh sách chờ người xem) còn hơn tự tin gộp nhầm |
| 73,0% tìm-đúng-mộ trong top-10 [khoảng tin cậy 66–79%] | 138/189 ca chấm được: bản ghi mộ của đúng người nằm trong 10 dòng đầu | ≠ máy khẳng định đó là mộ đúng — máy xếp hạng, người xác minh; ≠ đo trên ca ngẫu nhiên (đây là ca khó người thật từng phải giải) |
| 61,4% kèm-địa-chỉ trong top-10 [54–68%] | 116/189: trong top-10 có bản ghi mộ đúng người và mang tên nghĩa trang / vị trí | ≠ ô mộ chính xác; ≠ đã có ai đến tận nơi kiểm |
| Chấm được 29,8% (189/635) | Tỷ lệ ca trong bộ 635 có đáp án đủ rõ để máy tự đối chiếu an toàn | 70% còn lại ≠ máy sai — đa số là chưa đủ bằng chứng để chấm (bia chỉ có tên, nhiều người trùng tên…) |
| Sàn 21,7% (138/635) | Tính khắt khe nhất: coi mọi ca không chấm được là trượt | Đây là cận dưới cố ý, không phải kỳ vọng thực tế |
| Bể ứng viên chứa đáp án: 94,7% | Tỷ lệ ca mà đáp án CÓ trong bể máy xét (dù xếp hạng nào) | Phần thua chủ yếu là xếp hạng chưa lên đầu, không phải tìm không ra |
| 55,2% / 45,3% (phễu 26.798) | 14.802/26.798 lời nhắn có ≥1 ứng viên khớp mạnh (ngưỡng điểm 0,9 — mức máy đòi tên + quê/năm khớp gần hoàn toàn); 12.135 ca ứng viên đó kèm nghĩa trang/vị trí | ≠ "tìm ra mộ cho 55% gia đình" — là ứng viên chờ xác minh; độ chuẩn của làn này chưa đo (đó là mục tiêu của đợt thử nghiệm); đổi ngưỡng là đổi số — nới 0,8 thì thành 85% |
| ~53.000 · ~136.000 | Số mộ cần khắc lại bia / cần rà soát, bổ sung thông tin — Cục Người có công công bố khi số hóa cổng tra cứu, ~2018 | Không phải số của chúng tôi; là mức trần — phần lớn nhóm 136K là thiếu thông tin chứ không sai; tập cần sửa thật là tập con chưa đo |
Chú thích chung cho nhóm số benchmark: đo trên bộ ca thầy Nguyễn Sỹ Hồ đã giải (máy học một phần từ chính kho này — "thi trong sân nhà"); phép thử khách quan hoàn toàn = đợt thử trên ca do đơn vị độc lập đưa.
Tra không thấy nghĩa là các nguồn công khai máy gom được chưa có bản ghi khớp — không có nghĩa là hết hy vọng: kho dữ liệu vẫn đang được bổ sung, xin quay lại tra sau một thời gian; song song đó, kênh chính thức luôn là cơ quan phụ trách chính sách người có công tại địa phương và đơn vị quản trang nơi nghi có mộ. Thấy một dòng rất khớp — xin đừng vội kết luận hay tự tổ chức nhận mộ: kết quả của máy là gợi ý ưu tiên xác minh; hãy mang phiếu kết quả (in được từ công cụ, kèm căn cứ và nguồn từng dòng) đến cơ quan chức năng đề nghị đối chiếu hồ sơ gốc, trích lục — nơi còn mẫu hài cốt thì ưu tiên giám định ADN để khẳng định bằng sinh học. Và trong mọi trường hợp, không cần — và xin đừng — gửi thông tin người còn sống của gia đình cho bất kỳ ai qua mạng; công cụ này không nhận và không cần những thông tin đó.
Toàn bộ là dữ liệu công khai — ai mở trang cũng xem được; công cụ chỉ gom về một chỗ để đối chiếu được, và mọi kết quả dẫn link về trang gốc kèm ghi công. Thu thập nhẹ nhàng, tôn trọng từng trang; trang nào yêu cầu dừng là dừng ngay.
Không. Máy không nhận, không lưu, không cần: mỗi ca chỉ 5 mục về liệt sĩ. Thông tin người còn sống nếu có trên trang gốc được tách ra ngoài, không đưa vào máy tìm kiếm. Dữ liệu ADN hoàn toàn không.
Có, và chúng tôi công bố kèm cách sai: (1) xếp chưa lên đầu — đáp án có trong bể nhưng đứng sau các ca trùng tên (phần lớn phần thua thuộc kiểu này); (2) nguồn công khai chưa có mộ của người đó — máy nói thẳng "máy chịu"; (3) hiếm hơn, gợi ý nhầm người trùng thông tin — vì thế mọi dòng đều kèm căn cứ và kết luận cuối luôn thuộc về hồ sơ gốc, con người.
Vì cách chấm công khai (mục 6) và vì ai cũng tự kiểm được: hơn 1.000 ca đã giải nằm công khai — bốc bất kỳ, nhập vào công cụ, xem máy có tìm ra không. Và điều chúng tôi đề nghị (mục 9) chính là để người khác chấm bằng ca của họ, thước của họ.
Một trình duyệt là đủ — trên điện thoại hay máy tính. Chi phí: 0 đồng; không nhận tiền của gia đình liệt sĩ dưới bất kỳ hình thức nào.
Không kết luận danh tính — chỉ xếp gợi ý. Không thay giám định ADN với mộ chưa có tên. Không biết ô mộ chính xác khi nguồn công khai không ghi. Không tìm được người mà chưa nguồn công khai nào số hóa — máy chịu, và máy nói máy chịu.